MỘT DÒNG HỌ CÓ TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC TRÊN VÙNG ĐẤT HỒNG LĨNH

                                      MỘT DÒNG HỌ CÓ TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC

                                                      TRÊN VÙNG ĐẤT HỒNG LĨNH

                                     (Bài : Trọng Nguyên – Nguyễn Trọng Đồng, ảnh : sưu tầm mạng XH)

 

 

 

Mot Dong Ho Yeu Nuoc

 

           Dân tộc ta vốn có truyền thống yêu nước từ ngàn đời nay. Truyền thống ấy luôn được bồi đắp và phát huy bởi các thế hệ con cháu Lạc Hồng. Cùng với truyền thống lao động cần cù sáng tạo, kiên cường đấu tranh chống ngoại xâm đã làm nên cốt cách, phẩm chất con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam. Đó cũng là tính cách, nếp sống nếp nghĩ của mỗi làng quê xóm mạc, mỗi dòng họ trên dải đất hình chữ S này. Và dòng họ Nguyễn Trọng đại tôn ở làng Tiếp võ xưa dưới chân núi Hồng Lĩnh cũng không phải là ngoại lệ. Làng Tiếp Võ trước đây thuộc xã Thuận Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh. Năm 1979, Nhà nước cho di dời dân các làng Tiếp Võ, Ninh Võ lên gần đường quốc lộ 1A. Ngã ba giữa đường quốc lộ 1A và đường (quốc lộ) 8A (qua các huyện Đức Thọ, Hương Sơn sang Lào) có cái tên dân dã là Bãi Vọt. Nơi đây từng một thời (những năm thập niên 60, 70 của thế kỷ trước) hoang vắng, ai đi qua cũng sợ cướp của giết người. Nhưng kể từ khi có dân ở, rồi sau đó ít năm được thành lập thị trấn Hồng Lĩnh; và từ năm 1992 đã được thành lập thị xã, thuộc tỉnh Hà Tĩnh, là một đô thị trẻ, phát triển năng động đi lên trong tiến trình phát triển của đất nước.

          Cái tên làng Tiếp Võ, Ninh Võ giờ chỉ còn trong ký ức, trong quá khứ. Nhưng trong cảm thức hoài niệm của những người con quê hương hay người trong cuộc, vẫn còn đó hình ảnh về một làng quê lam lũ quanh năm như bao làng quê khác, cuộc sống nhiều gian nan vất vã bởi chiêm khê mùa thối mà đến mùa mưa bão, lũ lụt nhiều năm cứ rình rập bủa vây… Và với những người con của dòng họ Nguyễn Trọng đại tôn nơi làng quê ấy, lại có những ký ức, hoài niệm của riêng mình, dù có đi xa làm ăn hay công tác nơi đất khách quê người vẫn luôn canh cánh nhớ về quê hương xứ sở với tấm lòng da diết bâng khuâng. Bởi lẽ, nơi đó ngoài tình làng nghĩa nước còn có cả tình cảm gia đình dòng tộc, là truyền thống họ mạc vẫn luôn được giữ gìn và phát huy. Với dòng họ Nguyễn Trọng chúng tôi, có thể nói, có một điều thật đáng trân trọng và tự hào là từ thời ông bà tổ tiên, nhà vua đã ban 17 đạo sắc phong (còn gọi sắc phong) cho dòng họ. Là một trong số ít dòng họ được vua ban sắc phong. Đây quả là một vinh dự vô cùng to lớn với dòng họ.

          Chúng tôi là thế hệ con cháu hậu sinh, chỉ được nghe các bậc cô bác kể lại. Và điều quan trọng là đã được Gia phả dòng họ ghi chép lưu giữ. Xin trích dẫn một vài đoạn cứ liệu của gia phả để minh chứng. Cụ thể : “Đạo sắc thứ 6, đời vua Tự Đức năm thứ 3 tháng 11 ngày 15 vua phong sắc cho vị thần cao sơn tôn thần nguyên tăng hiệu linh khánh tịch hàng thương đẳng thần có công giúp nước giúp dân linh ứng. Nay giao cho huyện Thiên Lộc, xã Tiếp Võ tuân theo sắc chỉ phục thần vị thần này mãi mãi về sau” (tên làng xã hay huyện thuộc làng Tiếp Võ ngày xưa, có những thay dổi so với ngày nay). Ở một đạo sắc phong khác, ghi rõ :”Minh Mạng năm thứ nhất – ngày mười một tháng tám năm kỷ mão (1819). Sắc lệnh Cao Sơn chi thần, từ lâu đã có công đức hộ quốc an dân, đã được nhiều triều đại phong tặng. Phụng thế Tổ Cao Hoàng Đế mừng thống nhất non sông, nay lệnh cho Thần Nhân tiếp nhận. Tiếp nối nghiệp lớn vẻ vang, tưởng niệm Thần Linh đã ban ân điển che chở, đáng được gia tặng hiệu linh, cho phép xã Tiếp Võ, huyện Thiên Lộc phụng sự như củ, để được Thần Linh phù trợ cho dân chúng bình an. Khâm thử”. Điều muốn nói, lúc bấy giờ ở xã (cũng là làng) Tiếp Võ chỉ duy có một dòng họ thờ ông bà tổ tiên, thành Hoàng làng (khi hầu hết dân làng theo đạo Thiên chúa giáo), nên mặc dù nhà vua không nói rõ việc ban sắc phong cho vị thần của dòng họ nào, thì vẫn hiểu đó là dòng họ Nguyễn Trọng; hơn nữa địa chỉ nêu đã ghi rất rõ như trong gia phả họ tộc. Hoặc ở một sắc phong khác cũng ghi rõ :”Khải Định năm thứ chín – ngày hai mươi lăm tháng bảy năm Ất Sửu (1925). Sắc lệnh xã Tiếp Võ huyện Can Lộc tỉnh Hà Tĩnh, từ xưa đến nay phụng sự nguyên tặng hiệu linh “Dực Bảo Trung Hưng Linh Phù Hựu Dân Bảo Quốc Anh Linh Hiến Vinh Trí Từ Tôn Thần. Tưởng niệm Thần ân linh ứng từ lâu đã hộ quốc an dân nay ban cấp sắc phong cho phép tiếp tục phụng sự. Nhân dịp đại lễ  mừng thọ Trẫm 50 tuổi, đã ban báo chiếu tuyên bố ban ân cử lễ long trọng, gia tặng “Thuần Chính Tôn Thần”, đặc chuẩn tiếp tục phụng sự như củ, để kỷ niệm ngày quốc khánh. Khâm tai”. Đây là một trong hai loại sắc phong thời phong kiến, tức loại thứ hai là sắc phong thần cho các thần linh hoặc những bậc hiển thánh (thành hoàng làng), là tài sản chung của cả cộng đồng dòng tộc làng xã. Và có giá trị như chiếu, chỉ, văn bản, gia phả,… (hay thư tịch cổ). Có thể nói, thời phong kiến một dòng họ hay làng xã nào được nhà vua ban đạo sắc là cả một vấn đề, một vinh dự vô cùng to lớn. Bởi dòng họ ấy thường có người hiển tài, có “…công đức hộ quốc an dân” hay có đóng góp lớn nhất định cho triều đại, chế độ phong kiến. Vả lại được xác nhận bằng ấn triện của nhà vua và mang nội dung công nhận có tính nhà nước…

           Có một điều cũng rất đáng nói về dòng họ chúng tôi. Đó là ở làng Tiếp Võ, Ninh Võ xưa, khi cả làng theo đạo Thiên Chúa giáo (Công giáo), thì duy nhất chỉ có dòng họ chúng tôi vẫn thủy chung với truyền thống đạo hiếu ngàn đời của dân tộc là tôn thờ ông bà tổ tiên. Và nhà thờ họ là nơi thờ tự tổ tiên ông bà, nơi con cháu, anh em họ mạc về chiêm bái, cúng viếng những dịp lễ tết, giổ kỵ… Có thể nói, trong bối cảnh cả làng xã theo đạo công giáo thì quả là có nhiều áp lực, nhất là thời kỳ trước cách mạng tháng Tám (1945). Bấy giờ, những người theo đạo luôn tìm mọi cách để thuyết phục, chèn ép mình. Họ cản  trở, đập phá cả nơi thờ tự tổ tiên ông bà, thậm chí còn bắt người giam giữ một cách vô lối… Mặc dù vậy, nhưng tổ tiên ông bà, các cô bác bà con họ tộc đã khôn khéo xử sự, đoàn kết một lòng và kiên quyết đấu tranh bảo vệ di sản, lập trường, quan niệm sống của mình. Để tồn tại và phát triển thì phải đấu tranh. Đấu tranh là nhân tố quan trọng, là điều kiện tiên quyết cho sự tồn vong và phát triển. Có thể nói, truyền thống của dòng họ chúng tôi là một minh chứng sống động cho tinh thần ấy. Điều đáng trân trọng là trong hoàn cảnh khắt khe, nhiều áp lực, ông bà tổ tiên dòng họ chúng tôi chẳng yếu kém, khuất phục. Trái lại, không ngừng phấn đấu xây dựng để xứng đáng với ân trạch tổ tiên họ tộc và đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Và thành quả đáng kể là dòng họ đã được nhà vua ban 17 đạo sắc phong.

           Phát huy truyền thống của dòng tộc, ngày nay các thế hệ con cháu chắt chiu dòng họ Nguyễn Trọng đại tôn đã đoàn kết, nổ lực phấn đấu vươn lên trong học tập, công tác cũng như trong xây dựng phát triển kinh tế và đã giành được những thành tích đáng ghi nhận. Môi trường hoàn cảnh mới và cuộc sống dưới chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa là nhân tố và là điều kiện tiên quyết, để mỗi người công dân đất Việt nói chung và con cháu dòng họ Nguyễn Trọng ở quê hương núi Hồng sông La phấn đấu, rèn luyện và trưởng thành. Rồi đến lượt mình lại cống hiến sức lực, trí tuệ, tài năng cho công cuộc kiến thiết đất nước cũng như trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Nhiều con cháu của dòng họ từng phấn đấu học tập, rèn luyện và đã gặt hái được những kết quả to lớn. Nếu tính bậc con của ông Tổng  (Ông nội Nguyễn Trọng Thuật, ông bà có tới 11 người con), có nhiều người thoát ly, tham gia công tác xã hội, đáng kể có bác Nguyễn Trọng Cung nguyên là tỉnh ủy viên tỉnh ủy Hà Tĩnh trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Còn ở  bậc cháu chắt chiu nội ngoại, đã có nhiều người từng học ở các trường đại học, cao đẳng và công tác ở nhiều lĩnh vực ngành nghề trên mọi miền Tổ quốc. Nhiều người là đảng viên, có vị thế trong xã hội. Hiện tại cũng có những mấy chục người là sinh viên các trường đại học, cao đẳng và cả những trường đại học tốp đầu như đại học luật Hà Nội, đại học kinh tế quốc dân, Học viện Ngân hàng… Chỉ riêng ở Hà Nội, con cháu chắt chiu của dòng họ cũng có vài ba chục người đã và đang học tập ở các trường đại học hay công tác trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Có thể nói, dù học tập, công tác ở lĩnh vực hay vùng miền nào, họ vẫn luôn hướng về quê hương đất tổ với tấm lòng tri ân và niềm tự hào của người con dòng họ… 

          Truyền thống yêu nước của một dòng họ là kết tinh những giá trị nhân văn của một cộng đồng gia tộc, góp phần hun đúc truyền thống văn hiến ngàn năm vẽ vang của dân tộc. Ngày nay, các thế hệ hậu sinh của dòng họ có truyền thống quý báu ấy càng tự hào, càng thấy rõ trách nhiệm nặng nề mà vẽ vang của mình. Đó là luôn trân trọng, giữ gìn và phát huy hơn nữa truyền thống mà các bậc tiên tổ tiên liệt đã nặng lòng khai mở trong bối cảnh mưa nguồn gió biển, nắng xa khơi.

                                                                       Krông Năng, 6 – 2019

                                                                       Bài & ảnh* : Trọng Nguyên

                                                                      (Nguyễn Trọng Đồng

 

 

 


Bài viết liên quan cùng chủ đề:



Copyright 2018 © Tiếng Thơ | Thiết kế bởi Web Bách Thắng